Otomatik Sigorta Seçimi: Amper Hesabı ve B/C Tipi Farkı

Otomatik sigorta, tesisatınızı aşırı yükten ve kısa devreden koruyan ilk savunma hattıdır. Ancak yanlış amper değeri seçerseniz iki kötü sonuçtan biri kaçınılmaz olur: ya sigorta sürekli atar ya da kablo korumasız kalır. Bu rehberde sigorta seçimini sade bir hesapla anlatıyoruz.

Amper Değeri Nasıl Hesaplanır?

Kural basittir: sigorta kabloyu korur, cihazı değil. Bu yüzden amper değerini hattın kablo kesitine göre seçin:

• 1,5 mm² hat (aydınlatma): en fazla 10-16A
• 2,5 mm² hat (priz): en fazla 16-20A
• 4 mm² hat (fırın, kombi, klima): en fazla 25A
• 6 mm² hat (ana besleme): en fazla 32-40A

Cihaz gücünden akım hesabı da kolaydır: gücü gerilime bölün. Örneğin 2300W’lık bir ısıtıcı 230V’ta 10A çeker; bu cihazın bağlı olduğu 2,5 mm² priz hattına 16A sigorta uygun olur.

B Tipi mi, C Tipi mi?

Sigortanın üzerindeki harf, ani akım yükselmelerine ne kadar tolerans göstereceğini belirtir:

• B tipi: Hassastır; anma akımının 3-5 katında atar. Aydınlatma ve priz hatları gibi konut devreleri için idealdir.
• C tipi: Daha toleranslıdır; 5-10 katında atar. Motorlu cihazlar (hidrofor, kompresör, klima) ilk çalışmada yüksek akım çektiği için bu hatlarda C tipi kullanın. Türkiye’deki konutlarda en yaygın tercih C tipidir.

Kesme Kapasitesi (kA) Neden Önemli?

Sigortanın üzerindeki 4,5kA veya 6kA değeri, kısa devre anında güvenle kesebileceği maksimum akımı gösterir. Konutlar için 6kA günümüzün standardıdır; şebekeye yakın veya endüstriyel tesislerde 10kA tercih edilir.

Sigorta Atıyor: Ne Yapmalı?

Önce neden attığını anlayın; çünkü sigorta görevini yapıyordur. Aynı hattan çok cihaz çekiyorsanız yükü dağıtın. Sigorta kendiliğinden ve düzenli atıyorsa hatta kaçak veya gevşek bağlantı olabilir — bu durumda bir elektrikçiye danışın. Sigortayı asla daha yüksek amperlisiyle “susturmayın”; bu, kabloyu yangın riskine açık bırakır.

Otomatik sigorta, kaçak akım rölesi ve diğer pano malzemelerini şalt malzemeleri kategorimizde bulabilirsiniz. Kaçak akım koruması hakkında ayrıntı için kaçak akım rölesi rehberimize göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Priz hattına kaç amper sigorta takılır?

2,5 mm² standart priz hattı için 16A uygundur. Hattın taşıdığı toplam yük yüksekse 20A’ya kadar çıkılabilir; daha fazlası kabloyu korumasız bırakır.

B tipi ile C tipi sigorta arasındaki fark nedir?

Atma hassasiyeti farklıdır: B tipi ani yükselmelere daha hassastır, C tipi motorlu cihazların kalkış akımını tolere eder. Konutlarda yaygın tercih C tipidir.

Sigorta durup dururken neden atar?

En yaygın nedenler: hatta aşırı yük, eskiyen sigorta, gevşek klemens bağlantısı veya kaçak. Tekrarlayan atmalarda elektrikçi kontrolü şarttır.

Kaç amper sigorta hangi güce dayanır?

230V’ta yaklaşık değerler: 16A ≈ 3.600W, 20A ≈ 4.600W, 25A ≈ 5.700W. Sürekli yükte bu sınırların %80’inde kalmak en sağlıklısıdır.

Sigorta ile kaçak akım rölesi aynı şey mi?

Hayır. Sigorta kabloyu aşırı akımdan, kaçak akım rölesi ise insanı elektrik çarpmasından korur. Güvenli bir panoda ikisi birlikte bulunur.